YARIŞMA BİRİNCİSİ
Emine HAMZA – Az. Kiril ve Metodiy Üniversitesi – Resne
Balkanlarda Türkçe
Baharda çiçek açmak kolaydır. Havalar ısınmış, buzlar erimiş,
cemreler toprakla suyla buluşmuş, bütün zorlukları geride bırakıp yeniden
canlanmak kolaydır. Peki ya zorlukların içinde var olabilmek, o zaman
çiçek açabilmek nasıldır? Kardelen olabilmek çetin şartlar içinde asilce
parlayabilmek hiç de kolay olmasa gerek. İşte tam da bu yüzden bu
topraklardaki Türkçe kardelenidir Balkanların. Sembolüdür asırlarca var
olmanın. Koparmak isteyenlere rağmen, yerinden söküp sürgün etmek
isteyenlere inat asırlarca bu topraklarda yaşayabilmektir.
Balkanlarda Türkçe demek, dava nedir bilinciyle, gösterilmesi
gereken çaba, gayret ve emeklerin farkındalığıyla hareket etmek demektir.
Geçmişimizi bilip, geleceğimize sahip çıkmaktır. Anaannelerimizin dilindedir
balkanlardaki Türkçe. Anaların kızlarına, torunlarına ve en az üç kuşağa
öğrettikleri dualarda yaşamaktadır Türkçe, tekrarlandıkça uykuya
dalmadan her gece torunların ağzında. Bazen “allayıp pullayıp Edreneye
yollanır“ kalın el dokuması yorganın altında uyutulurken bebekler, bazen
ise ufacık elleri avuçlarına alıp severken „çair çair çairçe“ diye okşanıp
öpülür tek tek parmakları. Bilmece olup sorulur, tekerlemeler ağızda
yoğurulur, hece hece sarmalar küçük kalpleri öğrendikleri her sözde
Türkçe sevgisi. İlmek ilmek işlenirken çeyizler söylenir türkçe türküler ve
şimdilerde unutulmaya yüz tutmuş nameler. Belki de hiçbir zaman
gerçekleşmeyecek hayaller süsler gergefteki nakışları. Hayaller farklı lakin
hep aynıdır ben Türküm diyen, bu topraklarda yaşayanların bakışları.
Balkanlardaki Türkçe, 1950’lerde henüz ondört yaşındayken
evlenmem, ben okuyacağım deyip babasına karşı çıkan kız çocuğunun
ilkokul defterinde saklıdır. Yaz kış demeden, okulun yakınında köprüsü
olmayan nehri yalınayak geçip, dersi ıslak ayaklarla dinlemektir.
Balkanlardaki Türkçe, yarım metre karda yedi yaşında bir çocuğun lastik
ayakkabısının içine giydiği naylon poşetli ayaklarıyla sekiz kilometre yol
giderek okuyup öğretmen olmasıdır. Emanettir Türkçe Sultan Beyazıt’tan,
Fatih Sultan Mehmet’ten, Yiğit Paşadan ve dahi Yahya Kemal’den.
Balkanlarda hiç solmayacak gelincik çiçeği dir Türkçe, kökleri yerin taa en
derinine ulaşmış sağlam bir çınar agacıdır ne rüzgarlar, ne fırtınalar
yıkamamış, yıkamayacak. Insan kendi kendine sorar, sade bir dil midir
Türkçe hele de Balkanlarda, elbette değildir. Güvendir, huzurdur,
mutluluktur Üsküpten, Prizrene, Manastırdan, Selaniğe. Duyana da
konuşana da biz burdayız, varız diyen dir Türkçe.
Mehmed Akif’in dediği gibi Korkma! Çünkü korkusuzdur
Balkanlardaki Türkçe, bu topraklarda yaşayanların davasıdır. Hilal gibidir,
ışığını tüm ihtişamıyla parlayan anavatan Türkiyenin güneşinden alır. O
güneş parlak ve aydınlıksa ancak o zaman ısıtır Kuzey Makedonya
bayrağındaki güneş balkanlarda yaşayan Türkleri. Hiçbir zorlukta yılmak
nedir bilmeyen cedd’in torunları, destan yazan anaların, ataların oğulları,
balkan topraklarında hep var olmaya devam edecek ve balkanlardaki
Türkçenin ses bayrağı daima hür ve gururla dalgalanacaktır.
YARIŞMA İKİNCİSİ
Mukades İSLAM – Az. Kiril ve Metodiy Üniversitesi – Manastır
Balkanlarda Türkçe
Balkanlar, renkli çiçeklerle bürünmüş bir bahçe misali, birçok etnik grubun bir arada
bütünleştiği, kültür, dil, ırk ve din ayırmaksızın yaşayan barışçıl bir coğrafyanın tanımıdır.
Sahip olduğunuz dil, inşa edilen geleceğin yarınlarını aydınlatacak geniş
bir penceredir. Milletin’i üzerinde taşıyan köprünün temeli, görünmeyen
ufuğa doğru saçılan ışık ve topluluğun bir ağızdan dünyaya kükreyişidir.
Yaşadığımız coğrafya, tarihsel kokulara bürünmüş toprağın üzerinde
çizilmiş alaca bir tablonun içinde yaşayan çeşitli ulusları
barındırmaktadır. Köklü Türk milleti asırlarca egemenliğini sürdürdüğü
Balkanlarda, kültürel ve ruhsal yapısını kaybetmeyerek, uğruna yaşadığı
gayelerini unutmayarak ve günümüz Balkanlarına iz bırakarak
özgürlüğünü, fikirlerini, amaçlarını, davasını ve içtenliğini taşıyabilmesini
sağlayan yegane dilimiz Türkçedir. Dünyaya hürriyet diye haykıran Türk
dili, gün bugün sesinin yankınlandığı bu topraklarda özgürlük gayesini
içinde barındıran Türk halkına yardım çığılığı olmuştur.Türkçe, asırlarca
Balkanlarda var olan Türk nesline kılavuzluk etmiş bir lisan, yarınlarımızı
gölgesi etrafında toplayarak benliğimizi, tarihimizi, dinimizi, kültürümüzü,
bilgeliğimizi ilelebet taşıyabilmemizi sağlayacak Türk’ün şanı ve varlığının ispatıdır.
İnsanın sahip olduğu en önemli zenginlik maddi değil, manevi
zenginliğidir. Atalarımızın bize miras bıraktığı maneviyat süslü
kültürümüzü, inancımızı ve dilimizi nesillerce farklı topraklarda yaşatmak
Türk ruhunun dirayetinden ve birliğinden doğmaktadır. Birçok ulusun
yaşadığı bu coğrafyada bulunan bir milleti temsil eden en önemli değer
kullandığı lisandır. Kültürel yaşamını, kimliğini, tarihini, geleceğini
korumanın yolu diline sahip çıkmaktan başlar. Birlik ve dirlik inandığın
değerleri ruhen ve fiziken güçlü kılmanın temelidir. Birbirine kenetlenmiş
Türk ulusu, Atalarımızın Balkanların her bucağına serptiği tohumların
bitişmiş simgesidir. Kuzey Makedonya, Bulgaristan, Kosova, Sırbistan,
Arnavutluk vesaire gibi ülkelerin bulunduğu bu topraklarda Türk’e pusula
olan dilimiz, varacağımız her limanda hürriyet ve saygı zihniyeti ile
karşılanacağımızın göstergesi olmuştur. Cesur bir ruha sahip olan bu
millet, bayrağımızın gölgesi altında yürüyerek ulaştığı her Balkan ülkesini
lügatıyla süslemiştir. Balkanların kalbinde, lisanını üzerine kalkan edip
Türk’ün davasını bugünlere taşıyan halkımız, karşılaştığı her zorluğun
üstesinden savaşçı ruhu ve gururuyla bu topraklarda yaşayan
tüm medeniyetlere örnek olmuştur.
Dil, gençliğin avuçları içinde bitişen bir çınar ağacıdır. Gençlik, köklerini
Balkan topraklarının derinlerine salmış bu çınar ağacının dallarında açan
bahar çiçeğidir. Türk torunları, dallarını dirayetlendiren suyun kaynağı ve
halkını gölgesi altında toplayan bu çınar ağacının nefesi olmuştur.
Türklüğümüzü, dilimizi, özgürlüğümüzü, tarihimizi ve yarınlarımızı avucu
içinde taşıyan Türk gençliğine sahip çıkmak, Balkan coğrafyası’nda
varlığını sürdüren Türk topluluğunun en büyük gayesidir. Milletimize
çığlık olup, dünyada Türkün özgül vasfının yankınlanmasını sağlayan
genç neslimizi korumak, dilimizi nesilden nesile aktarmamızı sağlayacak
en önemli unsurdur. Ezelden beri hür yaşamış bir millettin torunları,
Türk’ün ve Türk dilinin ilelebet yaşamasını sağlayacak tohumlardır.
Tohumlarımıza hayat vermek, doğacak olan yarınlarımıza ezeli
hürriyetimizi taşımanın en büyük vazifesidir.
Balkan eteklerinde yankılanan bu çığlık, dağları’nda kanat çırpan kartalın
ve ormanlarında uluyan kurt’un bu sesi, işitilen bu seda Türk nesline
hem yerde, hem de gökte yön veren, Ay Yıldızlı bayrağın yegane simgesi olan Türkçe’dir.
YARIŞMA ÜÇÜNCÜSÜ
Nazar ARSLANOVSKA – Az. Kiril ve Metodiy Üniversitesi – Üsküp
Balkanlarda Türkçe
“Selam sana Türkçem
Sevgiler, sevdalar sana
Güzeller güzeli dilim
Türkülerimin anası
Toprağım, ekinim, uygarlığım
Dört mevsim şiir açan çiçeğim
Sensiz sılam gurbet olur
Üzülür Cumhuriyetim”
demiş Üstat Ali Yüce.
Şair lisanımızın letafetini, inceliğini ne kadar güzel bir şekilde ifade
etmiştir. Bulunduğu mekânla kendisini sınırlamayan, ruhuyla, benliğiyle
Türk olan herkesin Türkçeye bir sevdası vardır.
Yüzlerce asır öncesinden Avar, Bulgar, Oğuz, Kuman, Peçenek gibi Türk
kavimlerinin at koşturduğu Balkan toprakları, Osmanlılar zamanında bir
Türk yurdu hâline gelmiştir. Yaklaşık beş yüz yıl bu topraklarda kalan
Osmanlı, Balkan Savaşlarının ardından bu topraklardan çekilmeye başlar.
Göçenlerin ardında kalan bizler atalarımızın emanetine her daim sahip
çıkacağız. Türklüğümüzü sürdürmek adına elimizden gelen her şeyi
yapacağız ki bildiğiniz gibi Türk olmayı her omuz, her baş, her yürek kaldıramaz.
Bir milleti, millet yapan en önemli unsurlardan biri konuştuğu dildir.
Charles Eliot ‘un söylediği söze kulak asmamız gerektiğini düşünüyorum.
Kendisi şöyle diyor: “Her insanın terbiye ve tahsilinde, kazanması icap
eden bir meziyet ana dilini dosdoğru öğrenmek ve söylemektir.” Ben ise
ana dilimin önemini şu şekilde açıklayabilirim. Doğduğum ülkede, gözümü
açtığım andan itibaren kulağıma çalınmasıyla, hayatımın en önemli
anlarına eşlik etmiştir ana dilim. En zor ya da en mutlu anlarımda
duygularımı benimle birlikte taşımış, her zaman en güzel ifadeleri sunmuştur.
Bir kültür ve medeniyet toprağı olan Balkanlarda geçmişten günümüze
birçok şair ve yazar yetişmiştir. Bunlar, Türkçenin bu topraklarda yeşerip
filizlenmesini, edebî bir dil hâline gelmesini sağlamışlardır. Sûzî Çelebi,
Mesihî, İshak Çelebi, Usûlî, Yahya Kemal Beyatlı, Abdül Fettah Rauf, Âşık
Ferkî, Hasan Basri Öztürk, Enver Baki, Fahri Kaya, Nusret Dişo Ülkü, Suat
Engüllü, Necati Zekeriya’lar bunlardan birkaçıdır.
Hayatın bir amacının olması gerektiğini keşfeden insanlar sıradan bir
yaşayışla ömürlerini tüketmezler. Çalışıp, çabalayarak insanlık adına bir
şeyler yapmaya çalışırlar. “Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş” misali
arkalarında bir şeyler bırakmaya, bir iz bırakmaya çalışırlar. Onlardan
geriye kalan tek bir eser bile bizler için çok önemli bir mirastır. Vaktinde
göstermiş oldukları gayret, onları her daim hatırlamamızı sağlar.
Türkçenin Balkanlarda canlılığını koruması bu topraklarda Türklerin hâlâ
var olması ile devam ediyor. Ağız açısından her ne kadar farklılık göstersek
bile bizi biz yapan dilimizi konuşmaktan onur duyuyoruz. Büyük
şairlerimizden biri olan Ziya Gökalp’in dediği gibi: “Güzel dil Türkçe bize, başka dil gece bize”.
Türkçemiz uçsuz ve bucaksız bir deniz gibi. Kendi ana dilimiz olduğu için
fazlasıyla şanslıyız. Kendimizi öz dilimiz ile ifade edebiliyoruz,
sevdiklerimizin kalbine hitap etmek istediğimizde muhteşem ötesi
şiirlerimiz devreye girebiliyor. Birçok şairimizi, yazarımızı hâlâ
unutmadıysak, onları anıyorsak, onları anlıyorsak bunu Türkçemizi yaşatmamıza borçluyuz.
Dil, bir milletin kimliğidir. Dilini kaybeden milliliğini de kaybeder.
Bir millet kendisine ait çok önemli ortak bir değer olan ana diline sahip çıkmazsa,
sevinçlerini, üzüntülerini bu dille paylaşmazsa gün gelir bu dil kaybolur.
İşte bu yüzden ana dilimiz olan Türkçemize, ses bayrağımıza sahip çıkalım
ve onu var olduğumuz sürece ebediyete dek yaşatalım.